Docentenhandleiding

Inleiding

Ongetwijfeld weten de kinderen bij u in de klas dat we in Nederland verschillende soorten afval scheiden, zoals glas en karton. Maar wat veel kinderen (en volwassenen!) niet weten is dat sommige verpakkingen die je bij het gewone afval doet, toch worden gerecycled. Zoals een leeg colablikje. Het bijzondere is dat je blik steeds weer opnieuw kunt gebruiken. Dat gaat eindeloos door! Er zijn dus bijna geen nieuwe grondstoffen nodig om Nederland van nieuwe blikverpakkingen te voorzien. Hoe die ‘eindeloze recycling’ in zijn werk gaat, staat in dit digitale lespakket: een laagdrempelige serie lesmodules die meestal met een kort filmpje beginnen.

Deze lesmodules zijn heel goed in de gewone les te behandelen. Maar ze passen ook prima binnen een groot (schoolbreed) project over afval, afvalscheiding en recycling. Omdat het gaat om digitale lesmodules, kunnen de lessen zelfs (deels) thuis worden gevolgd.

Doelgroep en doelstellingen

De lesmodules zijn bedoeld voor leerlingen uit de groepen 5 en 6 van de basisschool.

Leerdoelen van de lesmodules

Leerlingen: weten wat blik is en hoe het wordt geproduceerd; weten dat blik duurzaam verwerkt wordt; weten dat afval een belangrijke grondstof kan zijn voor nieuwe producten; begrijpen dat blik eindeloos recyclebaar is; denken na over de afvalwereld en worden gestimuleerd om oplossingen te bedenken en ideeën te ontwikkelen.

Kerndoelen van het basisonderwijs

De lesmodules sluiten aan bij het leerplan van de Stichting Leerplanontwikkeling (SLO). Het omvat de onderstaande, door het Ministerie van Onderwijs vastgestelde, kerndoelen van het basisonderwijs:

39. Oriëntatie op jezelf en de wereld – Mens en samenleving De leerlingen leren met zorg om te gaan met het milieu.

44. Oriëntatie op jezelf en de wereld – Mens en samenleving De leerlingen leren bij producten uit hun eigen omgeving relaties te leggen tussen de werking, de vorm en het materiaalgebruik.

Opbouw en tijdsduur

De lesmodules hebben steeds een ander thema:

Lesmodule 1: Bij het gewone afval

Over wat er gebeurt nadat een blikje bij het huisafval terecht is gekomen? In deze module komen al de verschillende fases in de kringloop van blik aan bod.

Lesmodule 2: Van blik naar blik

Over het recyclingsproces. Hoe wordt er van schroot weer nieuw metaal gemaakt? Waarom is het belangrijk om zoveel mogelijk blik te recyclen? Ook komen de verschillen tussen de metaalsoorten staal en aluminium aan bod.

Lesmodule 3: Hoe maak je een blikje?

In deze module ontdekken de kinderen hoe er van gerecycled metaal nieuwe blikjes worden gemaakt.

Lesmodule 4: Blik op blik

Over de verschillende functies en eigenschappen van blik. Ook komt de diversiteit van verpakkingsmaterialen van blik aan bod.

Elke lesmodule bestaat uit m 10 tot 15 opdrachten. De leerlingen zien direct of de een opdacht goed of fout hebben gemaakt. De modules worden steeds afgesloten met een interactieve of creatieve opdracht die de leerlingen op een later tijdstip in de klas of thuis kunnen uitvoeren. Hierbij zijn altijd andere materialen nodig. Het maken van één lesmodule kost ongeveer 15 minuten, exclusief de laatste vraag van de modules. De lesmodules kunnen uitstekend individueel gemaakt worden. Maar u kunt ze ook goed klassikaal behandelen met behulp van het digibord.

Benodigde materialen

Een computer of digibord is nodig om de digitale lesmodules te kunnen maken. Voor de creatieve afsluitende opdrachten zijn verschillende andere materialen nodig, te weten:

Lesmodule 1, opdracht 11: ontwerpen van een poster

Benodigde materialen: grote vellen papier, teken- en schrijfmaterialen, eventueel tijdschriften om afbeeldingen uit te knippen, scharen en lijm.

Lesmodule 2, opdracht 10: met behulp van een magneet onderzoeken welke dingen van metaal/verpakkingsmaterialen van staal of van aluminium zijn gemaakt

Benodigdheden: magneet, schrijfmateriaal en papier.

Deze opdracht kunnen de leerlingen thuis of op school uitvoeren. Bespreek de resultaten in de klas.

Lesmodule 3, opdracht 11: op zoek naar verschillende soorten blikverpakkingen.

Benodigde materialen: schrijfmateriaal en papier.

Deze opdracht dienen de leerlingen thuis uit de werken. Bespreek de resultaten in de klas.

Lesmodule 4, opdracht 14: onderzoek naar houdbaarheidsdata van blikverpakkingen. Welke leerling heeft de houdbaarheidsdatum kunnen vinden die het verst in de toekomst ligt?

Benodigde materialen: schrijfmateriaal, papier en eventueel camera.

Deze opdracht dienen de leerlingen thuis uit de werken. Bespreek de resultaten in de klas.

Slotquiz

Tot slot kunnen de leerlingen de slotquiz maken, die uit 12 vragen bestaat. Zo kunnen ze meteen checken of ze alles goed hebben begrepen. Het robotje geeft aan het eind aan hoe de leerlingen de quiz hebben gemaakt.

Is het robotje tevreden? Vraag dan voor elke leerling een gratis mini-blikje pepermunt, een robotmagneetje en een persoonlijk certificaat aan en deel deze uit als beloning!

U kunt de artikelen aanvragen via de bestelwebsite van Zorn Uitgeverij

Introductie van de lesmodules in de groep

Introductie van de lesmodules in de groep

Ter introductie kunt u met de leerlingen een gesprek voeren over het scheiden van afval. U stelt een aantal vragen en noteert de antwoorden op het bord. Kunnen de leerlingen alle typen afval noemen die van het restafval worden gescheiden? Denk bijvoorbeeld aan: glas, papier, gft-afval en chemisch afval.

Waarschijnlijk weten de meeste leerlingen niet dat ook metaal afval (zoals blikjes) van het restafval wordt gescheiden. Dit gebeurt in een sorteerinstallatie met behulp van magneten. Weten de leerlingen ook wat er met de lege blikjes gebeurt, nadat ze uit het restafval worden gehaald? Hebben de leerlingen wel eens gehoord van het woord ‘recyclen’?

Soorten recyling

In module 2 wordt het recyclen van blik behandeld. Dat laten we zien aan de hand van een – voor de jeugd- duidelijk filmpje. In dat filmpje kunnen de leerlingen zien hoe schroot wordt ingezet bij de productie van electrostaal.

Schroot is het uitgangspunt van electrostaal. Dit proces wordt bijvoorbeeld bij Nedstaal in Alblasserdam gebruikt. Zij maken er staaldraad en ander hoogwaardig staal van voor allerlei bevestigingsmiddelen.

Het is goed om te melden dat er verschillende processen zijn waarbij blik wordt gerecycled.

Tata Steel, IJmuiden, gebruikt bijvoorbeeld het zgn. oxystaal proces. Bij dit proces wordt schoot – waaronder lege blikjes- weer ingezet in de bereiding van nieuw staal. Van dit staal wordt staal voor auto’s gemaakt. Of voor gevelplaten en voor blikverpakkingen.

En dan zijn er nog de blikjes van aluminium. Die worden ook gerecycled tot nieuw aluminium en ook daar worden allerlei producten van gemaakt. Al deze verschillende recyclingprocessen hebben een grote gemene deler: oud metaal wordt ingezet in de bereiding van nieuw metaal, en daar wordenweer hoogwaardige producten van gemaakt. En voor elk proces geldt ook dat dit in principe eindeloos herhaald wordt, zonder dat metaal zijn waardevolle eigenschappen verliest. Voor deze module hebben we de recycling zo toegankelijk mogelijk willen overbrengen. Daarom hebben we gekozen voor de meest duidelijke film om de recycling van metalen te introduceren.

Antwoorden op de vragen uit de lesmodules

De goede antwoorden zijn in het rood geschreven.

Lesmodule 1: Bij het gewone afval

Opdracht 1

In het filmfragment vragen de kinderen zich af wat er met een leeg blikje gebeurt nadat je het in de afvalbak gooit. De jongen denkt dat het blikje naar het midden van de aarde gaat. Het meisje denkt dat al het afval in een grote put terecht komt.

Wie heeft er gelijk?
[ ] De jongen heeft gelijk.
[ ] Het meisje heeft gelijk.
[ ] Ze hebben beiden ongelijk.

Opdracht 2

Hieronder lees je wat er met blikjes gebeurt nadat ze in de afvalbak zijn gegooid.

Welke beschrijving past bij welke foto?

  1. De vuilniswagen haalt het afval op [Foto A / Foto B / Foto C / Foto D / Foto E]
  2. De blikjes komen met het andere afval in het afvalverwerkingsbedrijf. [Foto A / Foto B / Foto C / Foto D / Foto E]
  3. De blikjes worden met magneten uit het verbrande afval gehaald. [Foto A / Foto B / Foto C / Foto D / Foto E]
  4. In de metaalfabriek wordt van de blikresten metalen platen gemaakt. [Foto A / Foto B / Foto C / Foto D / Foto E]
  5. Van de nieuwe metaalplaten worden opnieuw metalen voorwerpen gemaakt, zoals blikjes. [Foto A / Foto B / Foto C / Foto D / Foto E]
Opdracht 3

Drankenblikjes zijn gemaakt van staal of van aluminium.

Vul de tekst hieronder verder in. Kies uit: aluminium – staal – technieken – magneten

Net als [staal] is aluminium een metaalsoort. Ook aluminium, zoals blik van aluminium, wordt uit het verbrande afval gehaald. Staal kun je heel makkelijk scheiden met behulp van [magneten]. Maar [aluminium] blijft niet plakken aan magneten. Toch kunnen ook aluminium blikjes uit het verbrande afval worden gehaald. Hier zijn speciale [technieken] voor ontwikkeld.

Opdracht 4

Vul de ontbrekende woorden in. Kies uit: metaal – blikjes – recyclen – fietsbellen

De kringloop van blik
Van lege [blikjes] kunnen we weer nieuwe producten van [metaal] maken. Zoals [fietsbellen], treintoestellen of nieuwe blikjes. De oude blikjes worden dus weer hergebruikt. Dit noemen we ook wel [recyclen].

Opdracht 5

Veel spullen die we weggooien worden gerecycled. Niet alleen van blikjes kunnen we nieuwe dingen maken. Van bijvoorbeeld glasscherven kunnen we nieuwe potjes en flesjes van glas maken, maar niet als je het glas verkeerd weggooit. Het is daarom belangrijk dat je afval in de juiste afvalbak gooit.

Sleep het afval naar de juiste afvalbak.
Glasbak: -jampot
Grijze bak (voor het gewone huisvuil): -blikje cola
Biobak (voor groente-, fruit- en tuinafval): -bananenschil
Oud papierbak: -oude krant
Plastic hero-bak of –zak: –leeg kuipje halvarine

Opdracht 6

Blikjes hoef je niet in een speciale afvalbak voor blik te gooien. Ze mogen bij het gewone afval.

Waarom hoef je blikjes niet in een aparte bak te gooien?

[ ] Omdat je blikjes heel makkelijk achteraf kunt scheiden van het andere huisvuil. Grote magneten zorgen ervoor dat blik uit het andere huisvuil wordt gehaald.
[ ] Omdat het gewone afval alleen maar uit blikjes bestaat. Gewoon afval is dus hetzelfde als blikafval.

Opdracht 7

Verfresten mag je niet zo maar bij het huishoudelijk afval doen. Ook lege batterijen en kapotte spaarlampen moet je achterhouden. In deze producten zitten namelijk stoffen die apart behandeld moeten worden. Maar wat doe je nou met een verfblik of een spuitbus?

Vink hieronder de twee producten aan die toch bij het gewone afval mogen.

[ ] lege spuitbus
[ ] verfblik met verfresten
[ ] leeg verfblik zonder verfresten

Opdracht 8

Waar of niet waar?

Afval van metaal, zoals lege blikjes of autowrakken, noemen we ook wel schroot. [waar]

Opdracht 9

Hoe vaak wordt blik gerecycled?

[ ] 1 keer
[ ] ongeveer 10 keer
[ ] eindeloos

Opdracht 10

Vul de ontbrekende woorden in. Kies uit:

politie – blikje – 16 – 50 – afvalbak

Een blikje dat je netjes weggooit in de afvalbak op straat wordt ook gerecycled. Toch zie je soms blikjes op straat liggen. Dat is geen gezicht, vind je ook niet?! De afbraak van blikjes duurt wel [50] jaar. Het is dus heel belangrijk dat je alle blikjes in de [afvalbak] gooit. Doe je dat niet, dan kan de [politie] je ook een flinke boete geven. Voor volwassenen kan de boete rond de 120 euro kosten. Jongeren tot [16] jaar oud betalen ongeveer de helft. Gooi je lege [blikje] dus altijd in de afvalbak!

Lesmodule 2: Van blik naar blik

Opdracht 1

Hoeveel procent van de blikjes wordt gerecycled?

[ ] bijna een kwart (25%)
[ ] bijna de helft (50%)
[ ] bijna 90%

Opdracht 2

Welke foto hoort bij welke beschrijving?

Een grote magneet gooit het schroot in een enorme ketel [A / B / C /]
Het schroot wordt gesmolten in een oven. [A / B / C]
Het gesmolten metaal stroomt in de gietvormen. Daarna verandert het in staven. [A / B / C]

Opdracht 3

Uit welke onderdelen kan de grote berg schroot zoal bestaan?

[ ] fietswiel
[ ] dekseltje van jampot
[ ] blikjes
[ ] flesjes fris
[ ] spijkers
[ ] glas

Opdracht 4

Mensen maken producten van grondstoffen. De grondstoffen van een pannenkoek zijn bijvoorbeeld melk, ei en meel. Voor het maken van metaal heb je behalve schroot ook andere grondstoffen nodig. Hoe meer we recyclen, hoe minder we van die grondstoffen hoeven te gebruiken.

Welke twee grondstoffen besparen we als we blik recyclen om nieuw metaal?

[ ] bauxiet (aluminiumerts)
[ ] aardolie
[ ] ijzererts
[ ] zand
[ ] bomen

Opdracht 5

Vul de tekst hieronder verder in. Kies uit: energie – blikje – recyclen – milieu

Hoe meer we [recyclen], hoe minder grondstoffen we hoeven te gebruiken. En dat is goed voor het [milieu]! Fabrieken hoeven bijvoorbeeld veel minder [energie] te gebruiken om nieuw blik uit schroot te maken dan wanneer zij nieuw blik uit aluminium- of ijzerertsen moeten maken. Gooi ook daarom altijd je lege [blikje] in de afvalbak!

Opdracht 6

Als je een leeg blikje netjes weggooit bij het gewone afval, bespaar je veel energie, zoals elektriciteit.

Hoe lang kun je televisie kijken als één blikje wordt gerecycled?

[ ] ongeveer een kwartier
[ ] ongeveer een half uur
[ ] ongeveer 2 uur

Opdracht 7

Welke producten kunnen we maken van gerecyclede blikjes?

[ ] fietsen
[ ] blikjes
[ ] slaapzakken
[ ] nietjes
[ ] vliegtuigonderdelen
[ ] plastic flesse

Opdracht 8

Hoeveel blikjes zijn er nodig om een fiets, step, koffiemachinetje of een montuur van een bril te maken? Sleep het aantal blikjes naar de juiste producten.

fiets: – 800 blikjes
montuur van een bril: – 3 blikjes
step: – 130 blikjes
koffie machientje: – 37 blikjes

Opdracht 9

Blikjes zijn altijd gemaakt van metaal. Sommige blikjes blijven plakken aan een magneet en andere blikjes niet. Dat komt omdat er verschillende metaalsoorten zijn. Blikjes die aan een magneet blijven plakken zijn gemaakt van staal.

Van welke metaalsoort zijn blikjes gemaakt die niet aan een magneet blijven plakken?

[ ] folie
[ ] glas
[ ] aluminium

Lesmodule 3: Hoe maak je een blikje?

Opdracht 1

Hieronder lees je hoe een frisdrankblikje wordt gemaakt.

Welke beschrijving past bij welke foto?

  1. Het metaal uit de fabriek wordt gewalst tot superdunne platen. [foto A / foto B / foto C / foto D / foto E / foto F ]
  2. Uit de metalen platen worden kleine ronde bakjes gestanst. [foto A / foto B / foto C / foto D / foto E / foto F]
  3. De kleine bakjes wordt uitgerekt tot langwerpige blikjes. [foto A / foto B / foto C / foto D / foto E / foto F]
  4. De blikjes worden gewassen en gedroogd. [foto A / foto B / foto C / foto D / foto E / foto F]
  5. De blikjes krijgen een laklaagje. [foto A / foto B / foto C / foto D / foto E / foto F]
  6. De deksels worden op de blikjes vastgemaakt. [foto A / foto B / foto C / foto D / foto E / foto F]
Opdracht 2

Waar of niet waar?

De wand van een blikje is zo dun als een haar. Toch is het materiaal heel sterk. [waar / niet waar]

Opdracht 3

Vul de ontbrekende woorden in. Kies uit: uitgerekt – bakjes – kracht – blikje – ringen

De kleine ronde [bakjes] worden in hoog tempo in een machine door dikke [ringen] geperst. Dat gebeurt met behulp van een soort staven en heel veel [kracht]. Daardoor worden de bakjes een stuk [uitgerekt] en krijgen ze hun vorm als [blikje].

Opdracht 4

Welk onderdeel van een frisdrankblikje noemen we de nek?
Blikje C

Opdracht 5

Welk gedeelte van een frisdrankblikje is altijd van aluminium gemaakt?
Blikje B

Opdracht 6

Bij de vorige opdrachten ging het over het maken van een frisdrankblikje. Maar er worden ook blikken gemaakt voor voedsel. Hoe noemen we een blik waar voedsel in zit?

[ ] conservenblik
[ ] consumeerblik
[ ] voedselblik

Opdracht 7

Als je vraag 6 goed had beantwoord, had je conservenblik aangevinkt. In de animatie kun je zien hoe zo’n conservenblik kan worden gemaakt.

Uit hoeveel delen bestaat het blik uit de animatie?

[ ] uit 2 delen: een uitgerekt bakje en een deksel
[ ] uit 3 delen: een romp met een deksel boven en een deksel beneden

Opdracht 8

Waarom zijn conservenblikken gegolfd of hebben ze ribbels?
Vink de twee goede antwoorden aan.

[ ] De ribbels zorgen ervoor dat je het blik beter kunt vastpakken.
[ ] De ribbels zorgen voor extra stevigheid.
[ ] De ribbels zijn er voor het zicht in gemaakt, mensen vinden het mooier.

Opdracht 9

Sommige blikverpakkingen zoals frisdrank blikjes, spuitbussen en verfblikken worden direct bedrukt. Conservenblikjes worden juist vaak niet bedrukt. Toch kun je aan de buitenkant van een conservenblik altijd goed zien wat er in zit. Hoe kan dat?

Er zit een etiket op.

Opdracht 10

In deze module heb je geleerd hoe drankenblikjes en conservenblikjes worden gemaakt. Sommige blikjes bestaan uit twee delen en sommige blikjes bestaan uit drie delen. Naast verschillen zijn er ook belangrijke overeenkomsten tussen de blikjes.

Vink zoveel mogelijk overeenkomsten aan.

[ ] de blikjes mogen allemaal bij het gewone afval nadat ze leeg zijn.
[ ] de blikjes kunnen allemaal eindeloos gerecycled worden tot nieuw blik.
[ ] de blikjes zijn altijd voorzien van een papieren etiket.
[ ] alle blikjes zijn luchtdicht, de inhoud bederft niet
[ ] de blikjes hoef je niet in de koelkast te bewaren voordat ze geopend worden
[ ] je hebt altijd een blikopener nodig
[ ] de blikjes zijn niet breekbaar

Lesmodule 4: blik op blik

Opdracht 1

Vul de ontbrekende woorden in. Kies uit: idee – keizer – blik – voedsel – soldaten

Zo’n 200 jaar geleden bedacht de Franse [keizer] Napoleon een prijsvraag. Wie op het beste [idee] kwam om [voedsel] lang te kunnen bewaren, zou 12.000 goudstukken winnen. Voor Napoleon was dit heel belangrijk. Zijn [soldaten] zouden dan langdurig oorlog kunnen voeren, zonder verzwakt te raken wegens voedselgebrek. Door gezond te kunnen eten, bleven ze sterk.
De winnaar van de prijsvraag was de uitvinder van het conserven[blik] !

Opdracht 2

Welke uitvinding volgde pas jaren later na de uitvinding van het conservenblik?

Hieronder staan de letters van dit woord, maar dan in de verkeerde volgorde.
blikopener

Opdracht 3

In bovenstaande afbeelding zie je een blikje dat heel gemakkelijk te openen is. Dit is een vervolg op de uitvinding die in de vorige vraag besproken is.

Welke voordelen heeft deze nieuwe opening?

[ ] De inhoud blijft langer houdbaar.
[ ] Je kunt hem ondersteboven in de kast zetten.
[ ] Je hebt geen blikopener nodig
[ ] Je kunt hem altijd en overal openen.

Opdracht 4

Het woord conserven betekent dat voedsel op een manier is bewerkt zodat je het heel lang kunt bewaren.

Waarom zijn producten uit een conservenblik zo lang houdbaar?

[ ] Omdat het product in het blik door verhitting houdbaar is gemaakt.
[ ] Doordat er geen lucht bij kan.
[ ] Doordat er geen licht bij kan.
[ ] Alle antwoorden zijn goed.

Opdracht 5

Welke etenswaren zijn vaak in blik verpakt?

[ ] Groenten
[ ] Yoghurt
[ ] Soep
[ ] Fruit
[ ] Tonijn
[ ] IJs
[ ] Kattenvoer

Opdracht 6

Sommige mensen denken dat er in groenten uit blik of uit een potje minder vitamines zitten dan in verse groenten. Hebben zij gelijk?

[ja / nee]

Opdracht 7

De groenten die bedoeld zijn voor blik, worden binnen enkele uren na de oogst in de blikken gedaan. De blikken krijgen dan een deksel en de groenten worden vervolgens in de gesloten blikken gekookt. Hierdoor gaan er weinig vitamines verloren.

[waar / niet waar]Opdracht 8

Waarom is het handig dat je ongeopende blikjes niet in de koelkast hoeft te bewaren?

[ ] Je kunt voedsel uit blik goed meenemen op reis omdat je niet afhankelijk bent van een koelkast.
[ ] Je bespaart energie. Want een koelkast heeft elektriciteit nodig.
[ ] Omdat die ronde blikjes gauw uit de koelkast zouden rollen.

Opdracht 9

Niet alleen voedsel of dranken worden vaak in blik verpakt. Ook andere producten. Geef hier een voorbeeld van.

Meerdere antwoorden zijn goed. Mogelijk antwoorden: verf, spullen voor fietsreparatie, deodorant, haarspray, smeerolie.

Opdracht 10

Welk product hoort in welk blik? Sleep het product naar het juiste blik.

Blik 1 – deodorant
Blik 2 – muurverf
Blik 3 – vis
Blik 4 – koekjes
Blik 5 – doperwtjes

Opdracht 11

Vul de ontbrekende woorden in. Kies uit: internet – gooien – mooi – bergen

Sommige producten, zoals koekjes, bonbons, snoep of parfum zijn vaak [mooi] verpakt. Zo’n blikverpakking noemen we dan ook wel sierverpakking. Mensen [gooien] sierverpakkingen bijna nooit weg. Je kunt ze nog jaren gebruiken om dingen in op te [bergen]. Ook zijn er veel mensen die sierverpakkingen verzamelen. Op antiekmarkten, in kringloopwinkels en via [internet] zijn dan ook veel sierverpakkingen te koop.

Opdracht 12

Als je een sierverpakking van blik toch wilt weggooien, in welke afvalbak hoort deze dan?

Meerdere benamingen voor restafvalbak zijn goed: Gewone afval(bak) / restafval(bak) / huishoudelijk afval

Opdracht 13

In welke winkel kom je welke blikverpakking tegen. Sleep de verpakking naar de juiste winkel.

bouwmarkt – verfblik
drogisterij – bus haarspray
kringloopwinkel – oude koektrommel
fietsenzaak – spuitbus met smeerolie
supermarkt – blik soep

Opdracht 14

Je ziet op de foto twee verpakkingsmaterialen. Je wilt dat ze zoveel mogelijk gerecycled worden. Welke onderdelen horen in welke afvalbak?

Kies uit: glasbak – huisvuil – plastic afval

Het deksel van de jampot: [huisvuil]
De jampot (zonder deskel): [glasbak]
De dop van het limonadeblik: [plastic afval]
Het limonadeblik (zonder dop): [huisvuil]

Aanvullende praktische informatie

Colofon

Deze website werd ontwikkeld in opdracht van Stichting Nedvang en Stichting Kringloop Blik.

Kijk voor meer informatie over Stichting Nedvang op: www.nedvang.nl

Kijk voor meer informatie over Stichting Kringloop Blik op: www.kringloopblik.nl

Kijk voor meer informatie over gratis lespakketten op www.kenmerk.nl